Çok az şey artık hepimizi şaşırtıyor etkiliyor, çok az sanatçı artık yaptıklarıyla düşündükleriyle bütün sanat camiasına hakim olan havayı bir anda değiştirebiliyor. Veya neden bilmiyorum bana öyle geliyor. Nedense hep eskiye dönüp baktığımızda daha da şaşırıyoruz , daha da hayranlık besliyoruz yapılan eserlere , yazılan kitaplara bilmiyorum bu aralar ben öyle hissediyorum. Okuduklarım gördüklerim , çağdaş sanat adına olsun , siyaset ve sosyolojiyle ilgili işlenen yeni konular olsun sanki herşey o çok inanılmaz bulduğumuz , okumaktan asla sıkılmadığımız veya eserlerini hala tartıştığımız sanatçıların yazarların dediklerini düşündüklerine eklenen bir kaç ufak detay gibi... Yazıcaklarımız veya üreticeklerimiz elbetteki bitmedi , ama bir şeylerin eskisi gibi olmadığını hissetmek çok sıkıcı , heyecanlanmak ve yeniden düşünmek inanamamak isterken karşıma hoş bir tesadüfle yeniden Gordon Matta Clark çıktı. Bu aralar Proa'daki Marcel Duchamp'ın ready-made'lerinin, defterlerinin gösterildiği Una Obra Que No es Una Obra De Arte sergisinden sonra aldığım Bernard Marcade'in yazdığı Duchamp biyografisiyle cebelleşirken,işlerinde, Duchamp'ın etkisinin daima hissedildiği 70'lerin radikal mimarı veya kendi ifadesiyle anarchitect'yle tekrar karşılaşmak bana uzun zamandır hissetmediğim bir şeyi hissettirdi. İnanamadım , hayran kaldım . Şili'li sürrealist ressam Roberto Matta'nın oğlu olarak dünyaya gelen , sanatçı anne ve babanın geçimsizlikleri yüzünden ikiziyle birlikte annesi tarafından amerika'da büyütülen ve bir dönem mimar olmak isteyen her gencin gitmek istediği en iyi beş üniversiteden biri olan Cornell'de mimarlık eğitimi alan Clark belki de böyle bir babaya ve anne'nin çocuğu olarak dünyaya gelmeseydi veya bu kadar gerilim içerisinde büyümeseydi,normal amerikalı bir ailenin çocuğu olsaydı,Cornell'den mezun olan diğer mimar arkadaşları ve hocaları gibi çok yüksek meblalar alarak bin odalı triplex villalar tasarlayabilirdi. Bunu seçmeyip soho'da- daha bugünkü gibi inanılmaz trendy bir mahalle olmadan önce, amerikan akademisinin koyduğu sınırları yerlebir etmekten çekinmeyen bir çok edebiyatçı, ressam ,müzisyen ve mimarın olduğu bir toplulukta kendini ve ne yapmak istediğini bulmaya çalıştı. Bütün bunları yaparken sistemi sürekli sorgulamaya , Cornell'de hala eğitim vermeye devam eden ve ona göre hiç bir işe yaramayan hocalarına öğrettikleri şeyleri sorgulamaları gerektiğini göstermek için oldukça radikal bir yol çizdi. Aldığı diplomayla ny en ünlü mimarlık stüdyolarında çalışıp wall street'de terfih edip new hampton'da yeni bir yazlık hayali kuran işadamlarına ev tasarlamayı reddetti. Bunun yerine şehrin yıkık dökük, evsizlerin,çetelerin, uyuşturucu bağımlıların yer yer kullandığı binaları yap-boz tekniğiyle kesip biçti. Cornell'de eğitim hayatı boyunca tek saygı duyduğu hocası Colin Rowe'un - (kendisi modern şehir planlamasının geldiği noktayı kendi döneminde açık yüreklilikle eleştirebilmiş tek teorist,mimar olarak biliniyor) ve 68 de Paris'te Sorbonne'da aldığı edebiyat eğitimi sırasında etkilendiği yapıbozumcu düşünce akımından etkilenmesi sonucunda erken yenik düştüğü kanser sonucu ölene kadar 70'lerin ny'unu düşünceleriyle , işleriyle en çok sarsan sanatçısı oldu.
Gordon Matta'nın kısa hayatı boyunca kesip biçtiği bütün binalar her ne kadar sonrasında arkadaşları tarafından korunma altına alınmaya çalışılsa da birer birer ünlü emlak firmalarınca satışa sunularak yerlerine alışveriş merkezleri ,gökdelenler,otoparklar fastfood lokantaları konulduğu için kayboldular. Ama Gordon bütün yaptığı işleri filme çekmiş olduğu için , ölümünden sonra efsane haline geldi , genç yaşta ölen ve ilgiyle takip edilen her sanatçı gibi, bugün mimarlık okuyan ve o büyük stüdyolara girip büyük gökdelenler inşa etmeyi reddeden bütün genç mimarlar için bir idol haline geldi. Bununla ilgili çok beğenerek okuduğum Michael Mcdonald'ın loud paper'da yazdığı bir yazı var kesinlikle okumanızı tavsiye ediyorum.
loud paper : articles
yine matta clark'la ilgili doxa'nın eski sayılarından birinde benim okumadığım bir makale daha mevcut.
1) U B U W E B - Film & Video: Gordon Matta-Clark - Tree Dance
2) U B U W E B - Film & Video: Gordon Matta-Clark - Fresh Kill
3) U B U W E B - Film & Video: Gordon Matta-Clark - Conical Intersect
4) U B U W E B - Film & Video: Gordon Matta-Clark - Day's End
5)U B U W E B - Film & Video: Gordon Matta-Clark - City Slivers
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder