ON BEING CERTAIN

Bugün bir arkadaşımla kendinden çok emin insanlarla ilgili konuşuyorduk. Her yaptığından yüzde yüz emin gibi duran , bir an bile şüphe duyduğunu düşünmediğiniz. Asla'yla başlayan bir sürü cümle sonra ardı arkası kesilmeyen kesinlik içeren bir sürü ifade , sürüsüne bereket hayırlar , evetler. Ama hiç bilmiyorumlar emin olamadımlar yok. Sonra bunun ne kadar hastalıklı bir şey olduğunu söyledim. O da bana sürekli kararsız kalmanın ve emin olamamanın da en az her şeyden emin olmak kadar hastalıklı olduğunu söyledi. Sonra yemek yemeye devam ettik. Ve sonra ben eve gelirken düşündüm,eğer kendiniz dışında başka birilerinden sorumluysanız , en basitinden anne ve babaysanız, bilmiyorumlarla emin değilimlerle , yani kısacası çok sağlam olmayan duruşlarla çocuk yetiştirmek ne kadar kolay olabilir? Kaçımızın annesi babası herhangi zor bir durumda iyiliği ve kötülüğü veyahut doğruluğu ve yanlışlığı tartışılır bir durumda çok fazla düşünüp evladım emin değilim ben de hala çözemedim bilemiyorum cümlesini sarf etti ? Belki biraz büyüdüğümüzde ama en azından çevremde çocuk yetiştiren her anne babamının emin olduğum bir şey varsa o da bu söyleyeceklerimdir- en çok evet ve hayır dediklerini işittim. Zorda kaldıklarında da Bunu bir de annene veyahut bir de babana soralımlar...Bilmiyorum, emin değillimlerin çoğunlukta olduğu bir çocuk yetiştiriş tarzı çok gerçek olur orası kesin ama sonuç olarak gördüğüm kadarıyla anne ve babaların tercih ettiği bir durum değil,kesin yanıtlar daha huzur verici çocuklar için. En azından benim için öyleydi.

Siyassette de öyle, daha her şey politikacının ilk konuşmasında başlıyor.Emin olduğundan en çok şüphe duyduğu anlarda , kendisini değil milyonlarca insanın güvenini kazanması gerekiyor. Geçen sene tezim için Marx Weber'in ünlü Herrschaftssoziologie ( The sociology of Authority) si üzerine çalışırken , karizmatik liderlerin en önemli özellikliğinin, inandırıcılık olduğunu okumuştum . İnandırıcılık - persuasiveness sınırları çok zor çizilebilicek bir güç ama Weber'in İsa üzerinden verdiği örnekler bu gücü tanımlamaya yetiyor.Peygamberler doğal olarak kendilerinden ne kadar şüphe duyarlar ? Mucize bekleyen bir halk var karşısında yeni liderin , ve durum vahim büyük sözler vermesi gerekiyor arasıra çuvallıyacağını bilse bile ,çünkü hepimiz karşımızda ne kadar hastalıklı olduğunu bilsek de - yaptıklarından , düşündüklerinden hiç şüphe duymayan ve gerçekten inanan anne ve babalar ,öğretmenler ,liderler istiyoruz.

Sanırım bir hiyerarşi olması gerekiyor , bu liderlerinde sonunda "seçilmiş olduklarına" olan inançları kendiliğinden gelişmiyor yukarı bakıp teşekkür ediyorlarsa hiyerarşi tamamdır.

Bush'un başkanlığı sırasında seçilmiş olduğuna inanmasının bu yüzden garipsenicek bir yanı yok . Bütün bunları yazdıktan sonra Jonah Lehrer'in The Frontal Cortex'deki makalesiyle karşılaştım.

Ne kadar doğru bilmiyorum ama oldukça inandırıcı. Birincisi Bush dönemi sırasında yapılan araştırmalar daha isimlerinden kendilerini ele veriyorlar oldukça ilginç. İkincisi Lehrer'in düşündüğü gibi Siyaset ve Bilimsel Çalışmalar arasında böylesine güçlü bir ilişki varsa bu inanılmaz etkileyici bir şey.

Buyrun sizde bakın
The Frontal Cortex : Politics and Research