Ekonomik kriz hala etkisini gösteriyor.Türkiye'de günlük hayata yansıyışı nasıl bilemiyorum ama,ben burada artan gazete fiyatlarından,otobüs biletlerine yapılan zamlardan,her zaman kahvaltı ettiğim cafe'de iki hafta üstüste yediğim herşeyde iki pezoluk bir artışın hiç de göz ardı edilemeyeceğini düşünüyorum. Peki kriz nasıl atlatılacak."Gelişmekte olan ülkeler" başlığı altında toplanan bütün ülkeler dış ticaret açığı,dışarıda yaşanan her türlü gelişmeden birebir etkilenen oldukça hassas olan çeşitli endüstri kollarını korumak adına yeni paket programlar geliştirmekle meşgulken,buradaki ekonomistlere göre gelişmekte olan ülkelerin krizi atlaması için ilk olarak Amerika'nın krizi atlatması gerekiyor.Peki Amerika krizi nasıl atlatacak? Lehman Brothers gibi oldukça etkili ve büyük bir grubun çöküşüne izin verilmesi bile büyük çapta bir krizin başlamasına neden olurken,Krugman'nın zombi bankalar olarak adlandırdığı citi ve bofa gruplarının uzun vaadede ayakta durabilmesi için düşünülen planlar acaba Amerika'nın krizi atlatabilmesi için yeterli olabilicek mi? Veyahut da krizin atlatılabilmesi için illa bu bankaların çıkarlarının , vergi mükelleflerinin çıkarlarından üstün tutulmasına mı bağlı? Daha şimdiden Citi ve Bofa gibi dünyanın en büyük bankalarının sermayelerinin ne yazık ki uzun vaadede kendilerini çevirmeye yeterli olamayacağı çok açık ortada.Peki bu bankaların sermayelerini arttırmak için Amerikan hükümetin düşündüğü planlar neler ?
Yine milyon dolarlık sorularım için en objektif yanıtları Krugman'nın son makelesinde buldum. Krugman'nın Obama'nın kurduğu yeni hükümetin ortaya attığı plana, getirdiği alternatif "batmakta" olan bu bankaların ve diğer küçük çaplı bankaların hiç bir alengirli yola başvurulmadan kamusallaştırılması. Devlete ve vergi mükelleflerine yük olan,ve artık kendini çeviremeyen bu bankaların "stress test"(bir türlü uzun vaadede dayanabilirlik testine) tabi tutulması ve eğer bu bankalar hiç bir umud vaad etmiyorsa direk kamusallaştırılması.
Nitekim Krugman'na göre her gün devlet yardımıyla çekip çevrilen ve vergi mükelleflerinin,küçük yatırımcılarının devasal bir yük şeklinde sırtlarında taşıdıkları bu bankaların durumuna bir an önce çözüm bulunması gerekiyor.
Benden bu kadar.Eğer krizin atlatılmasının ilk ayağı uzmanların dediği gibi ilk Amerika'da gerçekleşicekse,Amerika'nın en iyi ekonomistlerinden biri olan Krugman'nın son makalesini okumakta yarar var diye düşünüyorum.
Op-Ed Columnist - Banking on the Brink - NYTimes.com
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder