DOCUMENT-0: HOTEL B.A.U.E.N

Cumartesi akşamı bir arkadaşımın düzenlediği ev partisinde arkadaşımın Paraguaylı bir arkadaşıyla tanıştım. Sanırım buraya geldiğimden beri, öğrendiklerimin büyük bir kısmını,ev partilerinde,akşam yemeklerinde tanıştığım insanların bana anlattıklarına borçluyum. Çünkü herhangi bir ülkenin siyasi kültürüyle,tarihiyle ilgili bir şeyler öğrenebilmek için bazen sizin seçtiğiniz kitaplar ,okuduğunuz makaleler ne yazık ki yeterli olmuyor,her zaman kaçırdığınız bir nokta bilmediğiniz kenarda köşede kalmış hikayeler aslında asıl asla atlamamanız gereken şeyler oluyor. Bu yüzden kitaplarda okuduklarımdan çok,bana anlatılanlara çok daha fazla önem veriyorum.

İşte geçtiğimiz cumartesi akşamı da burada çok sevdiğim ve sürekli bana okumam,araştırmam için bir sürü şey öneren bir yandan da çektiği belgeselleri,radyo programlarının içeriğini bıkıp usanmadan benimle paylaşan Marcel'in çok yakın arkadaşı,Jaime'yle tanıştım. Jaime,1950'lerin başlarında yoksullukla daha fazla mücadele edemeyip Arjantin'e göç etmeye karar veren Paraguaylı işçi anne ve babanın en büyük oğlu. Konuşmaya başlamamızdan itibaren Paraguay'a doğduğundan beri sadece iki kere gitme şansı olmasına rağmen ,ülkesindeki siyasi düzene, yolsuzluklara duyduğu öfkeyi bu kadar canlı tutabilmesi beni oldukça şaşırttı. Doğduğundan beri ülkesine sadece iki kere gidebilme şansı bulan bir insanın,ülkesine ve orada -kendi ailesi gibi gidebilme ve herşeyi bırakabilme şansı bulalamış - yaşam mücadelesi vermeye devam eden binlerce yoksul aileye hissettiği yakınlığını öfkesi aracıyla dile getirdiğini görmek gerçekten çok üzücü bir durumdu . Konuşmamız sırasında Paraguay'a dair bir tek güzel laf etmemiş oluşu defalarca sorduğum peki hiç mi güzel bir şey yok sorusuna hiç bir şey yok , sadece yoksulluk ve yolsuzluk ve sömürü var diye cevap vermesi beni gerçekten çok ürküttü. Paraguay,Ekvator ve Bolivya gibi Latin Amerika'nın en fakir ülkelerinden biri . 1864-1870 yılları arasında Guerra Grande ( Büyük Savaş) veyahut Guerra contra la Triple Alianza- Üçlü İttifak'a karşı Savaş- Paraguaylı'ların Arjantin-Brezilya ve Uruguay'ın oluşturduğu askeri ittifaka karşı verdiği mücadelede topraklarının,zenginliklerinin ve en önemlisi erkek nüfusunun büyük bir bölümünü kaybetmesiyle sonuçlanıyor.1864'de başlayan 1870'de biten bu vahşet dolu savaş tabiki de Paraguaylıların tarihi bilincinde büyük bir tramvaya yol açıyor.Bu yüzden Jaime'nin anlattıklarına göre bugün herhangi bir Paraguaylı için Arjantin'e,Brezilya'ya veyahut Uruguay'a göç etmek zorunda kalmak oldukça onur kırıcı bir durum.

Jaime'nin Paraguay'la ilgili anlattıkları tabiki bu kadarla bitmedi fakat daha sonra yaptığı işe geçince ilgim büsbütün Hotel B.A.U.E.N'le ilgili anlattığı hikayeye kaydı. Buraya geldiğim ilk ay içerisinde Avenida Corrientes ve Callo'nun birleştiği noktada defalarca derse giderken önünden geçtiğim bu otelin Arjantin'de işçiler tarafından yönetimine el koyulan bir çok fabrika gibi işçi kooperasyonu tarafından işletildiğini hiç bir şekilde sanırım tahmin edemezdim . Daha sonra B.A.U.E.N'inin nasıl işlediğini oldukça üstün körü birşekilde Marcel'le yaptığımız bir konuşma sırasında öğrendim. Fakat Jaime'nin burada düzenlenen sempozyumlarda,konferanslarda görevli olarak çalışması,bünyesinde 20.000 işçiyi barındıran Movimiento Nacional de Empresas Recuperadas 'ın ( işçi kooperatiflerinin sahiplerinin borç batağına sürükleyip daha sonra terk ettikleri şirket ve fabrikaların yönetimin ele geçirmeleriyle başlayan ulusal bir hareket) basından sorumlu bölümünde aktif olarak rol alması Otel B.A.U.E.N'nin geçmişiyle ve işleyişiyle ilgili oldukça detaylı bilgi almamı sağladı.

Askeri cuntanın devam ettiği 1978 yılında Dünya Kupası'na ev sahipliği yapan Buenos Aires'te -bu büyük organizasyonla birlikte şehre gelecek olan turistleri , basın ordusunu ,takımları- ağırlamak için inşa edilen onlarca otelden biri olan Hotel Bauen yıllar boyu Arjantin'inli zenginlere, ünlü siyasetçilere sanatçılara hizmetini sürdürüyor. Doksanların başından itibaren etkilerini gösteren ekonomik bunalımın, 2001 yılında ülkede yaşanan en büyük ekonomik krizle sonlanması otelin geleceğini de tamamen değiştiriyor.Otelin,borç batağına sürüklenip iflas eden sahibi tarafından terk edilmesi sonucu,kapılarının kapatışı yıllar boyu otelde görev yapmış onlarca çalışanının da krizin ortasında işsiz kalmasına sebep oluyor.

2001 yılında 2003 yılının ortasına kadar kapalı kalan otelin işçi kooperatiflerinin yardımıyla 2003 yılınının mart ayında çalışanları tarafından yönetimine el koyulması,bugün kapitalist düzenin parçası olan özel sektöre alternatif oluşturan kooperatif hareketin savaşının da sembolü haline geliyor.

Otel bugün tabiki de Buenos Aires'te bulunan bir çok lüks otelle kıyaslanamayacak kadar kötü durumda,fakat bu otelde kalmayı tercih eden müşterilerin çoğu otelin sunduğu konfor ve lüksten çok sembolik değerine önem veriyor.Bugün bu otelde yeme içme biriminden sorumlu denetmen de,odaların temizliğinden görevli ve mutfakta çalışan bulaşıkçı da aynı ücreti alıyor.Otelin işleyişiyle ilgili herhangi her sorunda bütün çalışanlarının bir araya gelmesi ve yapılacaklara oy birliğiyle karar vermeleri onları bu kurumun gerçek sahibi yapıyor.

Jaime'ye göre bu otel ve bunun gibi işçi kooperatifleri tarafından yönetimine el koyulan bir çok fabrika bugün dünyaya alternatif bir sistemin de varolabiliceğini kanıtlıyor. Jaime'nin ülkesiyle ilgili sorduğum sorulara verdiği oldukça umutsuz ve iç karartıcı yanıtlardan sonra son olarak bu hareketin ne kadar başarılı olduğunu sorduğumda içten ve umutlu bir şekilde bu hareketin ve hareketin temelini oluşturan,yönetimine el koyulan fabrikalarda çalışan işçilerin her gün bir çok problemle karşılaştıklarını, fakat kazandıkları siyasi bilinç sayesinde herşeyin üstesinden gelinebiliceği yanıtını vermesi beni bile bütün bu karanlığın ortasında bir şeylerin değişebiliceğine ve iyiye gidebiliceğine ikna etti.

Otel'in yönetimini ele geçirmek için mücadele eden çalışanlarının protestolarının yer aldığı fotoğraflar