Bu yaz İstanbul Modern'de çalışmalarını görme şansını yakaladığım iki sanatçı vardı. Biri daha önce de üzerine bir şeyler yazdığım Gordon Matta Clark,diğeri ise şimdi bahsedeceğim Valie Export. İstanbul Modern'nin 2007'de Viyana'da 'Museum für angewandte Kunst'dan ithal ettiği bu sergide tabi en çok dikkat çeken isimler: Jeff Wall ve Cindy Sherman ve Valie Export oldu. En azından sergiyi iki kere gezip bütün paralarıma kıyıp aldığım kitapçıkta işaretlediğim sayfalar hep Valie Export'un,Cindy Sherman'nın ve Gordon Matta'nın işleriydi.Valie Export kimdir peki ? Bu isim ne biçim bir isimdir? Bu garip resimler ve videolar neyin nesidir ?
Bütün bu sorularımın cevabı,hala İstanbul Modern'de mevcut bulunan Verbund Koleksiyonuna ait kitapçıkda detaylı bir şekilde yer alıyor.Fakat benim jenerasyonumun Ali Öğmen tarih kitapçığından alışık olduğu üzere kısa ve öz soru cevap seçeneğini kullanacak olursak eğer :
KİM KİMDİR :
Valie Export : Takma bir isimdir.Üstteki resimde de görüceğiniz gibi çok ünlü bir sigara markasıdır. İkinci Dünya savaşının en korkunç yıllarına rast gelen erken çocukluk dönemini atlatıp Viyana National School for Textile Industry'de eğitimin ardından,bir kaç film setinde küçük işler yaparak para kazanan ve daha sonra toplumun ona göre hayatta " kadına" biçtiği rolü eksiksiz yerine getirmek adına evlenip iki çocuk sahibi olan Export uzun süre sanattan uzak kalır.
ETKİSİ
1967'de tahminimce geçirilen ani bir cinnet ve yine muhtemelen bu cinnetin sebep olduğu keskin bir U Dönüş
U DÖNÜŞ: Varlığını sıkıca çevrelemiş olan baba-koca çeperini yıkış.
Jenarasyonunda onun gibi binlerce ifadesiz bir boyutta sıkışıp kalmış hemcinslerinin vücutlarını kimliklerini şahsi ifadeden yoksunlaştıran kısacası tanımlanamaz hale getiren her türlü güç unsuruna karşı koyuş.
Viyana'nın kapalı toplum yapısını bir parçası olan binlerce haneden birinde " eş" ve "anne" başlığı altında değerlendirilen herhangi her kadının yaşadığı gerçekliği hiç bir boşluk bırakmadan yansıtabilme görevi yine sanırım bütün bu tanımların karmaşında "kendini kaybetme" deneyimini bizzat yaşamış biri tarafından böylesine kusursuz bir şekilde gerçekleştirilebilirdi.
VE Valie Export'un çalışmalarının yer aldığı resmi websitesi
VALIE EXPORT: VALIE EXPORT's Home
Facing Family adlı video çalışmasından bir bölüm
Media Art Net | Export, Valie: Facing a Family
UbaWeb'te yer alan diğer video çalışmaları :
1)U B U W E B - Film & Video: VALIE EXPORT - ...Remote... Remote... (1973)
2)U B U W E B - Film & Video: VALIE EXPORT - Mann & Frau & Animal AKA Man & Woman & Animal (1973)
3)U B U W E B - Film & Video: VALIE EXPORT - Syntagma (1983)<
