Hindistan

Flickr: The indian Graphics (painted signs)'ta görüp anlamakta en çok zorlandığım uyarı tabelaları,açıklamalar...
daha bir çokları için
Flickr: The India Graphics (painted signs) Pool

VE DUBAI

Yaşanan son ekonomik kriz öncesi man made kumsalların altından soğuk hava üfleme projeleri gibi oldukça absürd meselelere kafa yoran mühendislerin yaşadığı dubai'de kriz sonrası emlak fiyatlarındaki düşüş,krizden etkilenen uluslararası şirketlerde çalışan binlerce yabancı şirket çalışanının ülkeyi terk edişi... Sanırım artık Dubai'de bir nebze olsun gerçek dünyaya bir adım daha yakınlaştı. Dubai'yle ilgili midemi bulandıran en büyük şey , burada milyon dolarlık anlaşmalara imza atan mühendis suudilerin, filistinli'lerin davasına duydukları sempatiyi şirket toplantı yemeklerinde klişeleşmiş rezalet antisemitist cümlelerle ifade edebilicek kadar duyarsız ve iğrenç oluşları. Kısacası alttan soğuk hava üfleyen yapay kumsal projesi üzerine çalışan bir arap mühendisin , hastanede jenaratör olmadığı için hayatını kaybeden bir filistinlinin durumunu algılayabilmesi için sanırım geçmişe yolculuk yapması gerekiyor.

Bugün the guardian'da kriz sonrası dubai deki durumla ilgili bir haberi okuduktan sonra yaşanan felaketlerin bazen ulusları hizaya getirebiliceği fikrine kapılmaya başladım. Belki de Dubai'yideki mühendis kesiminin,"geleceği" şimdi olarak yaşamanın imkansızlığını kavraması için çok güzel bir fırsat bu kriz. Çünkü o planlanan kumsallar , çizimi tamamlanan temeli atılan ama gerisi gelmeyen gökdelenler beni "poetic justice"ın varlığı , olabilirliği üzerine dahi düşünmeye itti. Ama tabiki haberi okuduktan sonra izlediğim videoda dubai fashion week kapsamında düzenlenen defilelerden birinin muhtemelen kokteyinde büyük bir iştahla etrafındaki kalabalığa bakıp ikişer ikişer ağzına attığı fıstıkların tadını çıkaran suudiyi görünce bütün bu ilahi adalet fikri gibi naif düşüncelerden sıyrıldım.

Dubai ne acı ki ne olursa olsun bizlere kabus gibi bir gelecekten seslenmeye devam edecek.

Fıstıkları götüren Suudi'ye gelince

Video: Dubai dreams | World news | guardian.co.uk

ve krizin şakadan vurduğu dubai

Dubai's six-year building boom grinds to a halt as financial crisis takes hold | World news | guardian.co.uk

bu da ikincisi

Germaine Greer: From its artificial islands to its boring new skycraper, Dubai's architecture is beyond crass | Art and design | The Guardian

TÜRK TARİH TEZİ

Uzun zamandır Etienne Copeaux'un 1993'te Paris VII Üniversitesi'nde sunduğu " De l'Adruatique a la mer de Chine : les representations turques de monde turc d'apres les manuels scolaries d'histoire (1931-1993) başlıklı doktora tezinin daha sonra Ali Berktay tarafından çevrilerek iletişim yayınları tarafından "Tarih Ders Kitaplarında (1931-1993) Türk Tarih Tezinden Türk-İslam Sentezine"yayımlanan kitabı üzerine bir şeyler yazmak istiyordum.


Bu kitap Türkiye'deki resmi tarih yazımı süreceni ve bu sürecin Türkiye'de okutulan tarih kitaplarına yansıyışını anlatıyor. Kitabı okurken tesadüfen Ahmet Hamdi Tanpınar'ın Saatleri Ayarlama Enstitüsü'nü okumaya başlamıştım. İki kitabı aynı süreç içerisinde okuduğum için çok garip benzerlikler yakalama şansım oldu. Tabii, Tanpınar'ın tek bir karakterin yaşadığı garip olaylar zincirinden yola çıkarak türk toplumunun "medeniyet değiştirme girişimleri" olarak geçirdiği çetrefilli süreci anlattığı hikayesiyle,Copeaux'un tezinin büyük bir bölümünü oluşturan "erken cumhuriyet dönemi aydınlarının türk resmi tarih yazımı süreciyle" olan ilişkisi belki de hiç de o kadar belirgin değil. Fakat şimdi sırasıyla iki ayrı kitapta okuduğum bölümleri buraya koyduğumda ne demek istediğimi anlayacaksınız.



Saatleri Ayarlama Enstitüsünde Halit Ayarcı adlı karakterin, kitabın ana kahramanı Hayri Bey'e hiç bir ciddi ve somut bir tarafı olmayan bir fikri benimsetip bunun üzerine adeta hayali bir enstitü kurma süreci zarfında sarf ettiği cümlelerinin altında yatan ana düşünceyle ,1931-1932 yılları arasında yeni kurgulanacak olan türk tarihiyle ilgili kanıtlanması neredeyse imkansız bir çok teoriye imza atan aydınların bu teorileri oluşturmalarının temel nedeni arasındaki bu garip benzerlik:


SAATLERİ AYARLAMA ENSTİTÜSÜ

SAYFA 243

Hayri Bey ve Halit Ayarcı arasında geçen diyalog

Hayri Bey :
- Bana müsbet bir işimiz yok gibi geliyor...

Halit Ayarcı:
- Müsbet bir işten kastınız nedir ? Herkesin inandığı aklın bir lahzada kavradığı değil mi ? Mesela hamallık ! Eşya var, bir yerden bir yere gidecek, götürülücek.

Hayri Bey :
- Sade bu kadar mı ?

Halit Ayarcı:
- Ama sizin aklınızla , yani mantığınızla hepsine itiraz edilebilir! On dakika , hatta beş dakika , üç dakika üzerinde düşünmek her işi gülünç yapabilir. Herhangi bir şeyi mantığın dışına çıkarmamız için ona biraz dikkat etmemiz kafidir... Dostum , işler bizden sonra dünyaya gelmişlerdir. İşleri onları görecek adamlar icat eder. Biz de bunu icat ettik. Bunu bizden evvel kimsenin düşünmemesi veya başka bir şekilde düşünmüş olması,müsbet olmamasına mani midir, sanıyorsunuz ? Biz bir iş yapıyoruz,hem mühim bir iş...

Sayfa 267

Halit Ayarcı, Hayri Bey'in daha önce hiç yaşamamış Halit Ayarcı tarafından uydurulmuş Ahmet Zamani Efendi adlı bir saat üstadının çakma biyografisini yazmaya ikna etmek üzere şu sözleri sarf ediyor :

- Bu kitap yazılacak! Adı olan her şe mevcuttur Hayri Bey! Binaeleyh Ahmet Zamani Efendi vardır. Biraz da ikimiz böyle istediğimiz için vardır.

Sayfa 278
Hayri Bey , Halit Ayarcı'ya kurguladığı bu hayali dünyaya inanmayı reddettiği için isyan eder:

Halit Ayarcı:
- İnanmayan bir adamla çalışmak dünyanın en güç işidir.
Hayri Bey :
- Bütün dediklerinizi yapıyorum. Bu yetmez mi ? İnanmağa ne lüzüm var?
Halit Ayarcı:
- Hiç bir şey yapmayın , yalnız inanın , bize bu yeter... Çünkü bana evvala inanç lazım.Daha Ahmet Zamani'nin mevcudiyetini bile kabul etmediniz...
Hayri Bey:
- İyi ama , yok bu adam. Yok ! Tarihlerde yok! Bana tek bir kanıt gösterin.


Ve işte Halit Ayarcı'nin meşhur sözleri:

- Eski moda laflar... Tarih günün emrindedir. Ben sana yüz meselede yüzlerde kağıt gösteririm ki yalandır, bundan ne çıkar ?


Sayfa 219

Halit Ayarcı, Hayri Bey'e realist olmanın ne demek olduğunu anlatıyor :

- Realist olmak hiç de hakikati olduğu gibi görmek değildir. Belki onunla en faydalı şekilde münasebetimizi tayin etmektir. Hakikati görmüşsün ne çıkar ? Kendi başına hiç bir manası ve kıymeti olmayan bir yığın hüküm vermekten başka neye yarar? İstediğin kadar uzatabiliceğin bir ekisikler ve ihtiyaçlar listesinden başka ne yapabilirsin ? Bir şey değiştirir mi bu ? Bilakis yolundan alıkoyar seni. Kötümser olursun,apışıp kalırsın, ezilirsin. Hakikati olduğu gibi görmek.. Yani bozguncu olmak.. Evet bozgunculuk denen şey budur, bundan doğar. Siz kelimelerle zehirlenen adamsınız, onun için size eksiksiniz dedim. Yeni adamın realizmi başkadır. Elinde bulunan bu mal,bu nesne ile , onun bu vasiflarıyla ben ne yapabilirim? İşte sorulucak sual !


Halit Ayarcı'nın 219 sayfanın son paragrafında sarf ettiği bu son cümleler işte erken cumhuriyet döneminde türk tarih tezinin kurgulanışının merkezini oluşturan felsefeyle bire bir örtüşür.Bunun için de şimde Etienne Copeaux'un doktora tezine geri dönüyorum.

" Türkiye'de 20. yüzyılın ulusal bilinci ve tarihyazımı, sönen Osmanlı İmparatoprluğu'na karşılık içinde biçimlendi.... Bu yazın,günümüze dek söz konusu etkenlerin iini taşıyacak ve Türklere yeniden güven ve gurur vermeyi , görüntülerini düzeltmeyi, kültürlerinin sürekliliğini ve büyüklülüğünü kanıtlamayı, Anadolu^daki varlıklarının eksikliğini ve meşruluğunu ve binlerce yıllık devlet kurma yeteneklerini göstermeyi hedefleyen bir kendini doğrulama söylemi üretecektir."

" Birçok Türk aydın kuşağını etkileyecek mantık yürütmeler, çıkarsama sistemleri 1870'den itibaren belirmeye başlar.Celaleddin(Mustafa Celladin ismini alarak Müslüman olmuş Polonyolı göçmen 1870'lerde önce İstanbul'da sonra Paris'te yayımlanan ve oldukça yankı yapan Les Turcs anciens et modernes adlı bir kitabı mevcut) bilimsel bilgininin giremediği alanları kullanarak , açıklanamayan doğruluğu sınanamayacak tezlerle açıklayarak sonuç alıcı yöntemlere başvurur... Bir şeyin zıddını kanıtlamanın olanaksızlığı , kanıt yerine geçmetedir. Aynı yöntem , daha sonraları, dili belli bir sınıflandırmaya girmeyen tüm halkların Türk kökenli olduklarını ileri sürmek için kullanılacaktır. Sümerler , Hititler, dilleri Hint-Avrupa ailesinden olmadığına göre ancak Turan dili olabiliceği söylenen İndüs havsazındaki İlkçağ halkları."

1919- 1922 Çalkantalarının Tarihyazımı Alanındaki Sonuçları sayfa 50

... " Dönemin tarihyazımı vurguyu Asyalı kökenler üzerinde yapıyordu, ancak Yunanlılar ve Ermeniler de Anadolu üstünde kendi vatanları olarak hak idda ederlerken , bu uzak kökleri öne çıkarmak riskli bir girişimdi. Bu nedenle, ilk işgal eden haklıdır söylemi uyarınca, Anadolu'da Türk atalar bulmak gerekiyordu. Kısacası Ermeniler katledildikten ve Yunanlılar yenilip sürüldükten sonra onların toprak istemelerinin tüm tarihsel dayanaklarını ellerinden almak ve Anadalu'nun Yunan ya da Ermeni olmadan önce Türk olduğunu kanıtlamak zorunluydu."

... "Uzak geçmiş bilgisindeki ilerlemeler bir kez daha Türk milliyetçiliğine hizmet etti; Kemalist rejim yerleşirken,uygarlıkları MÖ 2000'lerde gelişen Hititler hakkında giderek daha çok şey öğrenilmeye başlandı ama dilleri henüz sorun yaratıyordu Hiyeroglif denen Hititçe, çözümleme ççabalarına direniyor ve dönemin bilginleri bilinen dillerle bir bağlntı kuramıyorlardı. Milliyetçi tarihçiler, bilgideki bu boşluktan girecekler ve Hititlerin , ard arda göçlerle Orta Asya'dan gemiş eski Türkler olduklarını ileri sürmenin çekiciliğine dayanamayacaklardır.

Güneş -Dil Teorisi sayfa 73

"Tarih Tezleri ile oluşturulan yapıyı mükemmelleştirmek için , Türk uygarlığının mutlak öncülüğünü ortaya koyan kanıtlar sisteminde ilerlemeler yapmak gerekiyordu. Arkeolojik kanıtları çoğaltmak güçtü,çünkü araştırma alanları Türkiye dışındaydı ve genellikle ulaşılması olanaksızdı; zaten olmayan bir şeylerin kalıntılarını bulmak , bazı kazılara yalan söyletmedikçe ,güç bir iştir. Bazıları hakkında çok az ve parçaları bilgiler kulunan eski dillere yönelik dilbilimsel kanıtlar, keyfı yorumlara daha açık bir alan oluşturuyordu. "

Etienne Copeaux'ün tezinin " Geçmişin Yeniden Keşfi" başlıklı kısmında Erken Cumhuriyet döneminde yeniden yazılan türk tarihinin geçerliliğini kanıtlamak için kullanılan yöntemlerle, Tanpınar'ın romanında rastladığımız,Halit Ayarcı'nın hayali bir ensititü kurmak amacıyla Hayri Bey'i ikna etmek için kullandığı yöntemler arasında ne yazık ki temelde bir farklılık olmaması oldukça ürkütücüdür. Yine de bu ürkünç durumun sade bize has bir şey olmadığı da belirtmeden bitirmek istemiyorum . Copeaux'un da belirttiği gibi türk tarih yazımının arka planında yatan kaygıların neredeyse hepsi, komşu halklar tarafından da paylaşılmaktadır. Yunanlılar 19 yüzyıl sonunda , Antik kültürün sürekliliği düşüncesine dayalı bir söylem oluşturmuşlardır ve Ermeni kimlik söylemi de aynı tema üzerine kurulmuştur.

"Grace to be born and live as variously as possible"

Uzun zamandır bu kadar güzel bir yazıyla karşılaşmamıştım. Zadie Smith'in Aralık 2008'de Ny Public Library'de yaptığı konuşmayı buldum Ny Tımes Review of Books'ta. Smith'i oldum olası çok severim ilk romanı White Teeth'i okuduğum zaman 17 yaşındaydım. Romanı 22 yaşında Cambridge Kings College'taki son senesinde yazdığını duyunca inanamamıştım. White teeth'le başlayan sonra diğer romanlarında da kendisini hissettiren en önemli gerçek: İngiltere'de yaşayan her melez gencin kimlik çatışmasından muzdarip içinde bulunduğu ilişki ağlarının yarattığı travma sürecinden sıyrılabilmesi için iki seçeneği olduğu: biri herhangi birini reddediş diğeri de her ikisini de hiç bir zaman tamamen olamasa da benimseme . Jamaika'lı bir anne ve İngiliz bir babanın çocuğu olan Smith'in ve onun gibi milyonlarca gencin günlük hayatlarında karşılaştıkları en büyük problem ne olabilir? Tabiki de aidiyetsizlik hissi. Smith'in Obama'nın başkanlık seçimlerinden zaferle çıkmasından hemen sonra yaptığı bu konuşmasında Obama'yı metninin merkezine alıyor ve çoğu zaman kendisi gibi milyonlarca melezin muzdarip olduğu bu hissin yol açtığı kimlik problemlerini bir kenara bırakıp (ki eminim bununla ilgili yazılmış binlerce makale mevcuttur) hiç bir topluluğun tam olarak parçası olmamanın verdiği en büyük avantaja yoğunlaşıyor : Çok seslilik.

Türkiye'de erken cumhuriyet döneminde başlatılan homojenite projesinin yarattığı en büyük problem tek seslilik. Hiç bir şekilde empati kuramayan, önceden kurgulanıp artık miyadını dolduran dil,tarih ve kimlik duvarlarıyla örülü gerçek dışı bir ortamda yaşıyoruz. Hem kürt hem türk,hem türk hem rum,hem ermeni hem türk olabilme ihtimalinin yüzde birlerde olduğunu düşünürsek eğer çok seslilikten,bahsetmenin mümkün olması için gerçekten kişisel olarak çok büyük çaba sarf etmemiz gerekiyor.Aslında bir şeyleri aşmak istiyorsak eğer aslında melez yüzdesini artmasını falan beklememiz de gerekmiyor. Smith'in de konuşmasında açıkladığı gibi çok seslilik biyolojik olarak melezliği de gerektirmiyor. Çok seslilik aslında başlıbaşına topluma nasıl ve nereden baktığımızla alakalı.

Ve yine uzun zamandır çok sesliliği sembolize eden sanatçıları, bilimadamlarını sporcuları görmeye alıştıktan sonra ilk defa Amerika gibi siyasette çok sesliliğe tahammülsüzlüğünü bir çok defa kanıtlamış bir ülkede , başkan olarak bir siyahı değil bir melezi görüyoruz. Smith'de konuşmasının devamında Obama'nın melezliğin verdiği bu avantajla her konuşmada nasıl azınlık veya çoğunluk ayırd etmeksizin, defalarca vurguladığı Ben yerine Biz söyleminin arka planında yatan vizyona yoğunlaşıyor. Smith'in de açıkladığı gibi bu vizyon çok sesslilikle beraber gelişen ve ona güç veren sınıf,kimlik,ırk,dil tanımayan sınırsız bir alan.

Hala çok naif olduğum için mi yoksa umutsuzluğun ve karamsarlığın hiç bir yapıcı tarafı olduğuna inanmadığım için mi bilmiyorum bir gün Türkiye'de de ister melez olsun ister olmasın bu sınırsız vizyondan beslenen çok sesli bir siyasetin mümkün olabiliceğine inanıyorum.


Volume 56, Number 3 · February 26, 2009
Speaking in Tongues
By Zadie Smith

The following is based on a lecture given at the New York Public Library in December 2008.
1.

Hello. This voice I speak with these days, this English voice with its rounded vowels and consonants in more or less the right place—this is not the voice of my childhood. I picked it up in college, along with the unabridged Clarissa and a taste for port. Maybe this fact is only what it seems to be—a case of bald social climbing—but at the time I genuinely thought this was the voice of lettered people, and that if I didn't have the voice of lettered people I would never truly be lettered. A braver person, perhaps, would have stood firm, teaching her peers a useful lesson by example: not all lettered people need be of the same class, nor speak identically. I went the other way. Partly out of cowardice and a constitutional eagerness to please, but also because I didn't quite see it as a straight swap, of this voice for that.

My own childhood had been the story of this and that combined, of the synthesis of disparate things. It never occurred to me that I was leaving the London district of Willesden for Cambridge. I thought I was adding Cambridge to Willesden, this new way of talking to that old way. Adding a new kind of knowledge to a different kind I already had. And for a while, that's how it was: at home, during the holidays, I spoke with my old voice, and in the old voice seemed to feel and speak things that I couldn't express in college, and vice versa. I felt a sort of wonder at the flexibility of the thing. Like being alive twice.


But flexibility is something that requires work if it is to be maintained. Recently my double voice has deserted me for a single one, reflecting the smaller world into which my work has led me. Willesden was a big, colorful, working-class sea; Cambridge was a smaller, posher pond, and almost univocal; the literary world is a puddle. This voice I picked up along the way is no longer an exotic garment I put on like a college gown whenever I choose—now it is my only voice, whether I want it or not. I regret it; I should have kept both voices alive in my mouth. They were both a part of me. But how the culture warns against it! As George Bernard Shaw delicately put it in his preface to the play Pygmalion, "many thousands of [British] men and women...have sloughed off their native dialects and acquired a new tongue."

Yazının devamı

Speaking in Tongues - The New York Review of Books

seguia hablando Chavez!

Dün gece kabloludaki Venezuella kanallarından birinde Chavez'in iki buçuk saate varan bir konuşmasını dinledim.Sonra tatilde başladığım Jose Natanson'nun La Nueva Izquierda'sında 2005 Montevideo karnavallarında birincilik ödülü olan Agarrate Catalina'nın Chavez ve bitmek bilmeyen konuşmalarıyla alay ettiği şarkısının sözlerine rastladım.

Catalina şarkısının bir bölümünde

tv yi açtığını Chavez'i dinlemeye başladığını bir kaç saat sonra bir kahve yapmak için mutfağa gittiğini geldiğinde hala Chavez'in bolivarla başlayan yeni cümleler kurduğunu sonra duş alıp geldiğinde Chavez'in yeni bir cümleye başladığını sonra japon futbol kanalını açıp üstüste hatta biri uzatmalı iki maç izlediğini geri dönüp baktığında hala Chavez'in konuşmaya devam ettiğini sonra korece konuşmayı öğrendiğini,insan geninin bütün şifrelerini çözdüğünü ama Chavez'in hala konuşmaya devam ettiğini söylüyor.



Chavez genel olarak sevilmiyor.Çok konuştuğu için bazen çok boş konuştuğu için muhalefet tarafından ,sosyalizmi,amerikayı,halkı yalanlarına alet ettiği düşünüldüğü için. Tabi ayırca türkmenbaşı kafasıyla iktidarı kendine çok yakıştırdığı için ve daha bir çok sebepten ötürü ...

Yine de daha ihtiyatlı olmakta yarar var.Ben Chavez'i bıkıp usanmadan takip etmeye devam edicem...

Fordlândia

ve işte Henry Ford'un küçük ütopyası.


Damn Interesting » The Ruins of Fordlândia: "In the early 20th century, a cartel of Dutch and English rubber barons had a stranglehold on the vast majority of the world's supply of rubber. At that time the sole source of rubber was the South American tree Hevea brasiliensis, whose sap is natural latex. In the 1870s a gaggle of entrepreneurial smugglers had secreted a stash of wild rubber tree seeds out of the Amazon rain forest, which they used to establish sprawling plantations in East Asia. These smothered the output of Brazil, causing their owners to eventually enjoy the majority of the world's rubber business.

But by the late 1920s, the infamous automobile tycoon Henry Ford set out to break the back of this rubbery monopoly. His hundreds of thousands of new cars needed millions of tires, which were very expensive to produce when buying raw materials from the established rubber lords. To that end, he established Fordlândia, a tiny piece of America which was transplanted into the Amazon rain forest for a single purpose: to create the largest rubber plantation on the planet. Though enormously ambitious, the project was ultimately a fantastic failure."

fortlandia için yapılmış site

Fordlandia

LITHIUM & BOLIVIA

In the rush to build the next generation of hybrid or electric cars, a sobering fact confronts both automakers and governments seeking to lower their reliance on foreign oil: almost half of the world’s lithium, the mineral needed to power the vehicles, is found here in Bolivia — a country that may not be willing to surrender it so easily.

Japanese and European companies are busily trying to strike deals to tap the resource, but a nationalist sentiment about the lithium is building quickly in the government of President Evo Morales, an ardent critic of the United States who has already nationalized Bolivia’s oil and natural gas industries.

For now, the government talks of closely controlling the lithium and keeping foreigners at bay. Adding to the pressure, indigenous groups here in the remote salt desert where the mineral lies are pushing for a share in the eventual bounty.

devamı için

In Bolivia, Untapped Bounty Meets Nationalism - NYTimes.com:

BAS JAN ADER'IN HIKAYESI

Bugün kendimi gazetelere vermiş , önümdeki soğumuş jambonlu kaşarlı kurvasanları görmemezlikten gelerek bir pazarı daha sağlıklı geçirmek için üstün çaba sarf ettim.En azından bir kısmı bu şekilde geçti , daha sonra kitap bakmak için boutique'e gittim ve karşıma bas jan ader'in hayatını ve çalışmalarını anlatan In Search of the Miraculous çıktı. Boutique'te en sevdiğim şey kitabı almak zorunda kalmadan çayımı içerken istediğim kadar okuyabilme şansım. Tesadüfen öylesine elime aldığım kitap daha önce hiç duymadığım bir adam ve eve geldiğimde izlediğim videolar, pazar akşamımı tamamen değiştirdi. Tatile gitmeme bir kaç gün kala yarın kendime kıyak geçip bu kitabı alıcam.

Bas Jan Ader'in videoları için ubuweb'i sömürün derim

U B U W E B - Film & Video: Bas Jan Ader - Selected Works

youtube'dakiler






ayrıca jan ader'in bütün işlerinin yer aldığı websitesi
Bas Jan Ader

sitede selected readings bölümünde jan ader'le ilgili yazılmış bütün makaleler ve kitaplar mevcut ayrıca ader'in çalışmalarını ve hayatını anlatan Here Is Always Somewhere Else 'in trailerını da bulabilirsiniz.

GORDON MATTA -CLARK

Çok az şey artık hepimizi şaşırtıyor etkiliyor, çok az sanatçı artık yaptıklarıyla düşündükleriyle bütün sanat camiasına hakim olan havayı bir anda değiştirebiliyor. Veya neden bilmiyorum bana öyle geliyor. Nedense hep eskiye dönüp baktığımızda daha da şaşırıyoruz , daha da hayranlık besliyoruz yapılan eserlere , yazılan kitaplara bilmiyorum bu aralar ben öyle hissediyorum. Okuduklarım gördüklerim , çağdaş sanat adına olsun , siyaset ve sosyolojiyle ilgili işlenen yeni konular olsun sanki herşey o çok inanılmaz bulduğumuz , okumaktan asla sıkılmadığımız veya eserlerini hala tartıştığımız sanatçıların yazarların dediklerini düşündüklerine eklenen bir kaç ufak detay gibi... Yazıcaklarımız veya üreticeklerimiz elbetteki bitmedi , ama bir şeylerin eskisi gibi olmadığını hissetmek çok sıkıcı , heyecanlanmak ve yeniden düşünmek inanamamak isterken karşıma hoş bir tesadüfle yeniden Gordon Matta Clark çıktı. Bu aralar Proa'daki Marcel Duchamp'ın ready-made'lerinin, defterlerinin gösterildiği Una Obra Que No es Una Obra De Arte sergisinden sonra aldığım Bernard Marcade'in yazdığı Duchamp biyografisiyle cebelleşirken,işlerinde, Duchamp'ın etkisinin daima hissedildiği 70'lerin radikal mimarı veya kendi ifadesiyle anarchitect'yle tekrar karşılaşmak bana uzun zamandır hissetmediğim bir şeyi hissettirdi. İnanamadım , hayran kaldım . Şili'li sürrealist ressam Roberto Matta'nın oğlu olarak dünyaya gelen , sanatçı anne ve babanın geçimsizlikleri yüzünden ikiziyle birlikte annesi tarafından amerika'da büyütülen ve bir dönem mimar olmak isteyen her gencin gitmek istediği en iyi beş üniversiteden biri olan Cornell'de mimarlık eğitimi alan Clark belki de böyle bir babaya ve anne'nin çocuğu olarak dünyaya gelmeseydi veya bu kadar gerilim içerisinde büyümeseydi,normal amerikalı bir ailenin çocuğu olsaydı,Cornell'den mezun olan diğer mimar arkadaşları ve hocaları gibi çok yüksek meblalar alarak bin odalı triplex villalar tasarlayabilirdi. Bunu seçmeyip soho'da- daha bugünkü gibi inanılmaz trendy bir mahalle olmadan önce, amerikan akademisinin koyduğu sınırları yerlebir etmekten çekinmeyen bir çok edebiyatçı, ressam ,müzisyen ve mimarın olduğu bir toplulukta kendini ve ne yapmak istediğini bulmaya çalıştı. Bütün bunları yaparken sistemi sürekli sorgulamaya , Cornell'de hala eğitim vermeye devam eden ve ona göre hiç bir işe yaramayan hocalarına öğrettikleri şeyleri sorgulamaları gerektiğini göstermek için oldukça radikal bir yol çizdi. Aldığı diplomayla ny en ünlü mimarlık stüdyolarında çalışıp wall street'de terfih edip new hampton'da yeni bir yazlık hayali kuran işadamlarına ev tasarlamayı reddetti. Bunun yerine şehrin yıkık dökük, evsizlerin,çetelerin, uyuşturucu bağımlıların yer yer kullandığı binaları yap-boz tekniğiyle kesip biçti. Cornell'de eğitim hayatı boyunca tek saygı duyduğu hocası Colin Rowe'un - (kendisi modern şehir planlamasının geldiği noktayı kendi döneminde açık yüreklilikle eleştirebilmiş tek teorist,mimar olarak biliniyor) ve 68 de Paris'te Sorbonne'da aldığı edebiyat eğitimi sırasında etkilendiği yapıbozumcu düşünce akımından etkilenmesi sonucunda erken yenik düştüğü kanser sonucu ölene kadar 70'lerin ny'unu düşünceleriyle , işleriyle en çok sarsan sanatçısı oldu.

Gordon Matta'nın kısa hayatı boyunca kesip biçtiği bütün binalar her ne kadar sonrasında arkadaşları tarafından korunma altına alınmaya çalışılsa da birer birer ünlü emlak firmalarınca satışa sunularak yerlerine alışveriş merkezleri ,gökdelenler,otoparklar fastfood lokantaları konulduğu için kayboldular. Ama Gordon bütün yaptığı işleri filme çekmiş olduğu için , ölümünden sonra efsane haline geldi , genç yaşta ölen ve ilgiyle takip edilen her sanatçı gibi, bugün mimarlık okuyan ve o büyük stüdyolara girip büyük gökdelenler inşa etmeyi reddeden bütün genç mimarlar için bir idol haline geldi. Bununla ilgili çok beğenerek okuduğum Michael Mcdonald'ın loud paper'da yazdığı bir yazı var kesinlikle okumanızı tavsiye ediyorum.

loud paper : articles

yine matta clark'la ilgili doxa'nın eski sayılarından birinde benim okumadığım bir makale daha mevcut.



1) U B U W E B - Film & Video: Gordon Matta-Clark - Tree Dance

2) U B U W E B - Film & Video: Gordon Matta-Clark - Fresh Kill

3) U B U W E B - Film & Video: Gordon Matta-Clark - Conical Intersect

4) U B U W E B - Film & Video: Gordon Matta-Clark - Day's End

5)U B U W E B - Film & Video: Gordon Matta-Clark - City Slivers

VE BİR PERŞEMBE AKŞAMI

Recep Beyin diplomasiye giriş dersinden çaktığı bir gece de daha fazla siyasete dair bir şey duymak istemediğim için kendimi ilk olarak Foucault'unun kollarına attım. Her şey bugün ders sırasında Ivana'yla Buenos Aires'te kaybolmanın neredeyse imkansız olduğuna dair yaptığımız konuşma sırasında başladı. Buenos Aires'e gelmeden evel daha önce burada geçtiğimiz sene altı ay yaşayan bir arkadaşımın uçaktan iner inmez havaalanındaki herhangi bir kiosko'dan guia"t" almamı şart koşması benim gibi haritalardan nefret eden birisi için kabustan farksızdı.Daha önce internetten ne olduğuna baktığım guiat Barcelona'da veyahut Paris'te gördüğüm hiç bir şehir haritası kitabının boy ölçüşemeyeci kalınlıkta binlerce haritadan oluşan küçük bir cep kitapçığı. Geldiğim ilk gün söyleneni yerine getirmedim ve guiat'yi almadım. İlk hafta sona ererken hala guiat'yle tanışmamıştım. Ödediğim taksi parası , yeme içme için harcadığım paraya denk gelince , artık kabusumla yüzleşmimi kaçınılmaz hale getirdi.5 pezoluk 2008 model guit'yle eve geri döndüm.




Odamda geçirdiğim bir saat boyunca guiat'nin her sayfasına anlamsız boş bakışlarla defalarca baktım. Hiç bir şey anlamıyor oluşum harita okuyamıyor oluşumun ardında bir suçlu aramak istedim. İstanbul Belediyesi'ni suçladım. Ve aşağı inip Adrian'a bu elimdeki özel kitapçığın allah için ne işe yaradığını bana anlatmasını rica ettim. Yaklaşık bir saat boyunca Adrian bana guiat'nin sırlarını anlattı. Şehir binlerce bloktan oluşan adeta bir düzlük gibi geldi sonunda.Haritanın sağ tarafındaki harfler ve yine üstündeki numaralarla gidiceğim noktaya hangi otobüsle ulaşabiliceğimi dahi gösteriyordu bu mucizevi kitapçık. Ayrıca otobüs numaralarını karıştırsam bile renkleri farklıydı. Daha sonra guiat'yi kullanma aşamasına geçtim. Elimde guiat'yi kullanarak ilk defa taksisiz şehrin en alakasız noktasından eve dönmeyi denemem gerekiyordu. Taksisiz, kimseye sormadan , otobüse veya metroya binerek. Zor olmadı çünkü guiat'nin ilk sayfaları alfabetik sırayla sokak isimlerine ayrılmıştı, Lavalle'yi buldum işaretli olduğu sayfaya gittim ve hatırladığım kadarıyla daha bakar bakmaz nerede olduğumu ve nasıl eve dönebiliceğimi biliyordum.




Uzun süre şehrin bu kadar kolay olmasına hiç bir eleştiri getirmedim derinlemesine de sorgulamadım. İstanbul'da dört sene yaşadıktan sonra bile en çok gittiğim yerlerde hala bazen kaybolmam sadece benimle alakalı bir durum değil diye düşünüyorum. Bazen apartman numaralarını bırakın sokak isimleri dahi olmayan bir şehirde tek ben değil doğma büyüme taksiciler bile kayboluyor. Sonuç olarak guiatemle dört buçuk ay geçirdim ve bugün ilk defa bu şehrin neden bu kadar organize olduğunu kaybolmanın imkansız olmasının sıkıcı bir şey olup olmadığını düşünürken , İvana bana Foucault'nun space üzerine yazdıklarını okumamı tavsiye etti. Ne dediğini anlamam çok sürmedi.

Belli bir düzeni sağlamak için kurulan hiyerarşik sistem sadece siyasette, ekonomide sosyal yaşamda karşımıza çıkmıyor. Şehrin planlanması da başlı başına düzeni sağlama ve koruma üzerine işliyor. Buenos Aires'te hükümet binasından - Casa de Gobierno dümdüz gittiğinizde kongre binasıyla congreso'yla karşılaşıyorsunuz. Ve yine aynı büyük yuvarlak içerisinde katedral ve genellikle protestoların yapıldığı plaza de mayo'da yer alıyor. Sonuç olarak hükümet binası , kongre sarayı ve klise nin oluşturduğu hiyerarşi üçgeni halkın da protestolarını yaptığı plaza de mayo'da olan biten herşeyi görebilicek şekilde planlanmış yani bu hiyerarşi üçgenindeki binaların dizilişine baktığınızda Foucault'nun güç ve düzen'nin şehir planlamasına yansıyışını anlattığı metinleri çok daha fazla anlam kazanıyor.

Yine de ben dayanamadım ve Latin Amerika'ya gelen ispanyol ve portekiz kolonilerinin etkilendikleri modern güç dairesi fikrinin yeni kurulan şehirlerin planlanmasında oynadıkları rolü inceleyen Latin Amerikalı yazar Angel Rama'nın Cuidad Letrada kitabını biblifyl'den yükledim. Rama Arjantindeki İspanyol kolonilerinin ve brezilyadaki Portekiz kolonilerinin oluşturdukları yeni şehirlerde en önem verdikleri şeyin düzenin ve hiyerarşinin şehir planlamasına aktarılması olduğunu anlatıyor. Aşağıda koyduğum harita'daki gibi birbirini kesen paralel caddelerin oluşturduğu binlerce blok (- ki hala bu sistem muhafaza edildiği için ben yeni bir haritadan örnek vermekte sakınca görmedim) nüfusun dağılmadan oldukça mükemmel bir yapı içerisinde hayatını sürdürmesini hedefliyor.Düzenden bahsederken neyi kasettiğimi anlamanız için aşağıdaki haritaya bakın derim.




Ve yine devam edersek Rama'ya göre kolonileşme döneminde Latin Amerika'nın en büyük şehirlerinden biri olan Buenos Aires'teki bu düzenin arka planında aslında belli bir ütopik inancı aramamız gerekiyor. Bu dönem içerisinde bölgeye gelen entellektüellerin siyasetçilerin ve daha bir çok seçkin meslek grubunun içinde bulunduğu bürokrasi ağının mükemmel bir şekilde işlemesi için şehrin de hiç bir karışıklığa zaman kaybına sebep olmayacak bir şekilde planlanması gerekiyor.

Burada da Rama, Thomas Moore'un ünlü eseri Utopia'sındaki şehirlerin nasıl göründüğüyle ilgili yazdığı satırlara yer veriyor:

" He who knows one of the cities will know them all so exactly alike are they except the nature of the grounds prevents " Utopia 1516

Sonuç olarak guiat'mi her ne kadar hala çok sevsem de ve bu şehirde kaybolmak hala ne kadar imkansız olsada arkasında yatan sebebi artık biliyor oluşum bütün bu mükemmelikten ve düzenden ötürü hissetiğim huzuru bir anda sona erdirdi.

Rama'nın kitabının orjinal ispanyolca versiyonunu buenos airesli öğrencilerin kurduğu mucizevi site forofyl'den dowload ettim. Ama amazon'da ingilizcesinin önsüzü bile yeterli olucaktır.
Amazon.com: The Lettered City (Post-Contemporary Interventions): Angel Rama, John Chasteen: Books

Nueva Constitución

Bir kaç gün oldu yazmayalı , bir sürü şey birikti. Başta Arjantin'li bir mimarı tanıtıcaktım sonra Peronist döneme ait grafiklerle ilgili bir şeyler yazmak istedim sonra türk tarih ama en sonunda Bolivya'da geçtiğimiz pazar yapılan referandumla yüzde atmış evet oyuyla onaylanan yeni anayasa üzerine bir şeyler yazmaya karar verdim.

Bolivya'ya daha gitmedim umarım Nisan'da kendime ufak bir tatil vericem ve o zaman okuduğum kitapları daha iyi sindirmiş bir şekilde turistik geziden ziyade ne olup bittiğini daha iyi kavrayabildiğim bir gezi yapabilicem. Sevgili bolivyalı arkadaşlarım da yardım ederse - bir tanesinin babası mecliste milletvekili olduğu için bir kaç ufak röportaj bile yapmayı planlıyorum. Bu arada çok bölmeden The Palermo Manifesto'nun yazarı Esteban Schmidt'le dün tanışma şansına en sonunda eriştim , ve kitapla ilgili sorularım dışında,kriz sonrası daralan orta sınıf artan yoksulluk ve ülkeye gelen yabancı küçük yatırımcıların , özellikle Buenos Aires şehir hayatına getirdikleri yenilikleri anlamamda çok yardımcı oldu , sorularımı ve aldığım cevapları kısa süre sonra buraya da koyucam.

Ama şimdi çok uzatmadan Bolivya'da yaşayan ve nüfusun yüzde atmışını oluşturan yerli halk için ve önemlisi Latin Amerika 'da yaşayan bütün yerli halklar için çok şey ifade eden bu yeni anayasadan bahsetmek istiyorum.

Kabul edilen yeni anayasa maddelerinin en önemlilerini buraya koyucam zira anayasanın bütününe baktıkları zaman sadece bir kaç maddede yapılan değişiklikler dikkat çekiyor. zaten o maddelerde anayasanın bütün ruhunu değiştiriyor.Anayasa toplam 410 maddeden oluşuyor word dosyasında 100 sayfa.İki gündür elimde süründü ama en sonunda tamamını okumayı başarabildim.
İşte en önemli madeller

Artículo 4. El Estado respeta y garantiza la libertad de religión y de creencias espirituales, de acuerdo con sus cosmovisiones. El Estado es independiente de la religión.

Bu madde en çok tartışılan maddelerden biri çünkü eski Bolivya anayasasında ülkenin dini hristiyanlık mezhebi katolik olarak geçiyordu. Bu anayasayla birlikte devlet bütün dinlere eşit mesafede olduğunu belirtiyor. Bu yerli halk için çok önemli çünkü Bolivya'da 10 milyon yerli yaşıyor ve yaklaşık 36 farklı kabileden oluşan yerli halk yer yer paganist yer yer hristiyanlık ve paganist inançların içiçe geçtiği farklı inançlara inanıyorlar. Bu madde tabi en çok Bolivya başpsikoposunu ve klisenin yakın olduğu zengin azınlığı rahatsız etti , her ne kadar klise anayasa oylanmadan bir gün önce yaptığı açıklamada anayasa değişikliği için yapılan referandumun tamamen siyasi olduğunu ve klisenin siyasete ve "kirli" işlerine hiç bir şekilde karışmayacağını belirtmiş olsa da benim buradaki bolivyalı arkadaşlarımdan ve gazetelerden okuduğum kadarıyla bu tamamen yalan. Klise referandum öncesi "Bu anayasaya hayır oyu vererek Tanrı'nın yolunu seçmiş olursunuz" başlıklı kapmanyasını özellikle yerli hristiyan halkı defalarca farklı propaganda yollarıyla etkilemeye çalışmış özellikle dağıtılan propaganda kağıtları ve yerli halkın takip ettiği belli rahiplerin vaazlarında --yani hiç de tarafsız sayılmaz .


ve en çok tartışılan ve yerlileri en çok sevindiren diğer maddeler:

Artículo 190. I. Las naciones y pueblos indígena originario campesinos ejercerán sus funciones jurisdiccionales y de competencia a través de sus autoridades, y aplicarán sus principios, valores culturales, normas y procedimientos propios.
II. La jurisdicción indígena originaria campesina respeta el derecho a la vida, el derecho a la defensa y demás derechos y garantías establecidos en la presente Constitución.


Artículo 272
La autonomía implica la elección directa de sus autoridades por las ciudadanas y los ciudadanos, la administración de sus recursos económicos , y el ejercicio de las facultades legislativa, reglamentaria, fiscalizadora y ejecutiva, por sus órganos del gobierno autónomo en el ámbito de su jurisdicción y competencias y atribuciones.

Yeni anayasa sanırım Bolivya tarihinde bir ilke imza atan Evo Morales'in en önemli başarısı olarak sayılabilir. Özellikle bu maddeler, 1952'yılına kadar La Paz'ın en işlek merkezlerinden biri olan Plaza Murillo'ya girmeleri bile yasak olan,zengin azınlıklar tarafından yıllarca resmen sömürülen yerli halka, eşitlik, özgürlük gibi kavramlarının laftan ve asla gerçekleştirilmeyen büyük vaadlerden ibaret olmadığını kanıtlanmış oldu.

Maddelerin uzun uzadıya tam çevirisini yapmıcam ama kısacası yerli halkın yaşadığı bölgelere otonomi verilirken , ayrıca yargı yetkiside tanınıyor. Böylece Bolivya'da ilk defa tek bir merkezden yürütülen siyaset sona eriyor ve bölgelere geniş siyasi ve iradi halklar tanınıyor.Bu sayede de bu bölgelerde çoğunluğu oluşturan yerliler daha bağımsız bir yönetim şekli sayesinde eşitlik ve özgürlüklerden daha fazla yararlanma daha yüksek oranda temsil edilme şansını bularak kültürel ve ekonomik haklarını daha rahat savunabilicekler. İlk 1995 te bölgedeki suyun ve daha sonra 2002 de gazın özelleştirilmesi teşebüslerine kadar varan yerli halkı bir dönem sefalet içerisinde bırakan politikalardan sonra Evo Morales'in (Movimiento al Socialismo (MAS) Sosyalist Hareketinin kısa zamanda katettiği yol gerçekten inanılmaz.


Anayasa'nın giriş madellerinden de yapılan değişiklerden birisi de kullanılan dillerle ilgili . Bu maddeyle ispanyolca devletin resmi dili olmaya devam ederken ispanyolca bilmeyen yerli vatandaşlara devletle ilgili herhangi her münasebetlerinde kolaylık sağlanması açısından her özerk bölgede çoğunluğun kullandığı en az iki dilin geçerli olduğunu içeren yeni bir madde getiriliyor.

Artículo 5. I. Son idiomas oficiales del Estado el castellano y todos los idiomas de las naciones y pueblos indígena originario campesinos, que son el aymara, araona, baure, bésiro, canichana, cavineño, cayubaba, chácobo, chimán, ese ejja, guaraní, guarasu’we, guarayu, itonama, leco, machajuyai-kallawaya, machineri, maropa, mojeño-trinitario, mojeño-ignaciano, moré, mosetén, movima, pacawara, puquina, quechua, sirionó, tacana, tapiete, toromona, uru-chipaya, weenhayek, yaminawa, yuki, yuracaré y zamuco.
El Gobierno plurinacional y los gobiernos departamentales deben utilizar al menos dos idiomas oficiales. Uno de ellos debe ser el castellano, y el otro se decidirá tomando en cuenta el uso, la conveniencia, las circunstancias, las necesidades y preferencias de la población en su totalidad o del territorio en cuestión. Los demás gobiernos autónomos deben utilizar los idiomas propios de su territorio, y uno de ellos debe ser el castellano.

Madde de sıralandığı gibi Bolivya'da her yerli grubun ispanyolca dışında kullandığı toplam 36 farklı dil mevcut.

Ve son ve belki de anayasanın zengin azınlığı en çok vuran maddeleri de toprak düzenlemeleriyle ilgili

Artículo 398(opción A para el Referendo Dirimitorio). Se prohíbe el latifundio y la doble titulación por ser contrarios al interés colectivo y al desarrollo del país. Se entiende por latifundio la tenencia improductiva de la tierra; la tierra que no cumpla la función económica social; la explotación de la tierra que aplica un sistema de servidumbre, semiesclavitud o esclavitud en la relación laboral o la propiedad que sobrepasa la superficie máxima zonificada establecida en la ley. En ningún caso superficie máxima podrá exceder las diez mil hectáreas.

Los nuevos límites de la propiedad agraria zonificada se aplicarán a predios que se hayan adquirido con posterioridad a la vigencia de esta Constitución. A los efectos de la irretroactividad de la Ley, se reconocen y respetan los derechos de posesión y propiedad agraria de acuerdo a Ley.

İlk madde devletin koyduğu limit dışında on mil hektarın üstünde geniş arazi alımını engellerken , ülkenin gelişiminin ve kolektif menfaatin aleyhine olan her türlü kontratı geçersiz sayıyor. Ayrıca her türlü sömürme formu - toprağın , toprakta çalışan işçilerin sömürülmesi bu yasayla yasaklanıyor.Daha önceden on mil hektarın üzerinde arazi sahipleri geçmiş anasaya tabi tutulucaklarken yeni alım ve satımlar yeni anayasanın bu maddesi çerçevesinde düzenlenicek.

Bolivyalı liderin muhalefetin en çok karşı çıktığı bu maddeyle ilgili yaptığı yorum ise şu

" se acabaron los terratenientes. Aqui termnino el Estado colonialista , el colonialismo interno y el externo. Aqui ha terminado el noeliberalismo.... Gracias a la cociencia del pueblo lo recuperamos para toda la vida.


"Arazi ağalarına büyük toprak sahiplerine son.Devletin sömürüsüne , iç ve dış sömürüye son. Neoliberalismin bittiği an. Halkımızın sağduyusla gücümüzü kazanmış ve kurtulmuş bulunmaktayız."

Referandum sonuçlarına göre en çok hayır yine Zenginlerin çoğunluğu oluşturduğu Hilal bölgesinde ( Santa Cruz, Beni, Pando ve Tarija) verildi. Yeni anayasadaki bazı maddelerin yerlilerle ilgili pozitif ayrımcılık yapıldığına yine en çok zenginler ve ortasınıf inanıyor.

Yine solcu bir kaç entellektüel yeni anayasanın tam olarak toprak reformunu gerçekleştirmede yetersiz olduğunu düşünmeye devam ediyor Morales'i Chavez'i olduğu gibi Peron'a benzetenler de mevcut. Sonuç olarak bu anayasanın her ne olursa olsun Bolivya'da sömürülen yerlilerin hayat standardlarını iyi yönde etkileyeceyi kesin. Fakat yine de Bolivya'lı aydınlar hala karamsar. Bu anayasanın veya bunun gibi binlerce anayasanın ve Evo'nun uyguladığı hiç bir politikanın şimdi mevcut olan ve ileride de mevcudiyetini koruyacak olan zenginler ve yerliler arasındaki gelir uçurumunun önüne asla geçilemeyeceğinden eminler.Hep Birlikte görüceğiz.

ON BEING CERTAIN

Bugün bir arkadaşımla kendinden çok emin insanlarla ilgili konuşuyorduk. Her yaptığından yüzde yüz emin gibi duran , bir an bile şüphe duyduğunu düşünmediğiniz. Asla'yla başlayan bir sürü cümle sonra ardı arkası kesilmeyen kesinlik içeren bir sürü ifade , sürüsüne bereket hayırlar , evetler. Ama hiç bilmiyorumlar emin olamadımlar yok. Sonra bunun ne kadar hastalıklı bir şey olduğunu söyledim. O da bana sürekli kararsız kalmanın ve emin olamamanın da en az her şeyden emin olmak kadar hastalıklı olduğunu söyledi. Sonra yemek yemeye devam ettik. Ve sonra ben eve gelirken düşündüm,eğer kendiniz dışında başka birilerinden sorumluysanız , en basitinden anne ve babaysanız, bilmiyorumlarla emin değilimlerle , yani kısacası çok sağlam olmayan duruşlarla çocuk yetiştirmek ne kadar kolay olabilir? Kaçımızın annesi babası herhangi zor bir durumda iyiliği ve kötülüğü veyahut doğruluğu ve yanlışlığı tartışılır bir durumda çok fazla düşünüp evladım emin değilim ben de hala çözemedim bilemiyorum cümlesini sarf etti ? Belki biraz büyüdüğümüzde ama en azından çevremde çocuk yetiştiren her anne babamının emin olduğum bir şey varsa o da bu söyleyeceklerimdir- en çok evet ve hayır dediklerini işittim. Zorda kaldıklarında da Bunu bir de annene veyahut bir de babana soralımlar...Bilmiyorum, emin değillimlerin çoğunlukta olduğu bir çocuk yetiştiriş tarzı çok gerçek olur orası kesin ama sonuç olarak gördüğüm kadarıyla anne ve babaların tercih ettiği bir durum değil,kesin yanıtlar daha huzur verici çocuklar için. En azından benim için öyleydi.

Siyassette de öyle, daha her şey politikacının ilk konuşmasında başlıyor.Emin olduğundan en çok şüphe duyduğu anlarda , kendisini değil milyonlarca insanın güvenini kazanması gerekiyor. Geçen sene tezim için Marx Weber'in ünlü Herrschaftssoziologie ( The sociology of Authority) si üzerine çalışırken , karizmatik liderlerin en önemli özellikliğinin, inandırıcılık olduğunu okumuştum . İnandırıcılık - persuasiveness sınırları çok zor çizilebilicek bir güç ama Weber'in İsa üzerinden verdiği örnekler bu gücü tanımlamaya yetiyor.Peygamberler doğal olarak kendilerinden ne kadar şüphe duyarlar ? Mucize bekleyen bir halk var karşısında yeni liderin , ve durum vahim büyük sözler vermesi gerekiyor arasıra çuvallıyacağını bilse bile ,çünkü hepimiz karşımızda ne kadar hastalıklı olduğunu bilsek de - yaptıklarından , düşündüklerinden hiç şüphe duymayan ve gerçekten inanan anne ve babalar ,öğretmenler ,liderler istiyoruz.

Sanırım bir hiyerarşi olması gerekiyor , bu liderlerinde sonunda "seçilmiş olduklarına" olan inançları kendiliğinden gelişmiyor yukarı bakıp teşekkür ediyorlarsa hiyerarşi tamamdır.

Bush'un başkanlığı sırasında seçilmiş olduğuna inanmasının bu yüzden garipsenicek bir yanı yok . Bütün bunları yazdıktan sonra Jonah Lehrer'in The Frontal Cortex'deki makalesiyle karşılaştım.

Ne kadar doğru bilmiyorum ama oldukça inandırıcı. Birincisi Bush dönemi sırasında yapılan araştırmalar daha isimlerinden kendilerini ele veriyorlar oldukça ilginç. İkincisi Lehrer'in düşündüğü gibi Siyaset ve Bilimsel Çalışmalar arasında böylesine güçlü bir ilişki varsa bu inanılmaz etkileyici bir şey.

Buyrun sizde bakın
The Frontal Cortex : Politics and Research

THE WHOLE PACKAGE

Bu hafta Kuba- Arjantin yakınlaşmasının arka planında yatan nedenleri anlamaya çalışmak dışında yaptığım tek şey israil- filistin çatışmasının tarihinde en önemli rolleri oynayan insanlar ve örgütlerle ilgili daha fazla şey öğrenmeye vakit ayırmak oldu. Okuduğum her makalenin linkini koymayacağım kimsenin vakti ve taakati yoktur. Ama birkaç link varki kesinlikle paylaşmam gerektiğine inanıyorum.

Birincisi: Ayşe Hür'ün Taraf'ta yayınlanan israil -filistin çatışması ve israil-türkiye ilişkilerini anlattığı yazı dizisi her ne kadar kendisinin de yazı dizisinin başında belirttiği gibi çatışma tarihini çok kısa bir özet olarak sunsa da en azından çok anlaşılır olması ve kullandığı referanslar açısından çok önemli

Taraf Gazetesi | 90 yıldır kanayan yara: Filistin (1)

İkincisi ise israil - filistin arasında tırmanan gerilimden tam olarak bir sene önce yazılmış bir makale. Olmert'in Sharon'dan farkının ve pragmatizminin daha iyi anlaşılması açısından ayrıca yerleşim politikaları , Osla barış sürecinden sonra israil ve filistin arasındaki çatışmanın israil iç politikasına nasıl yansıdığını ve son bir ay içerisinde yaşanan bu yeni çatışmanın geri planında yatan sorunları da özetliyor.

Olmert & Israel: The Change - The New York Review of Books

Üçüncü vericeğim link ise İsrail-Filistin Çatışma tarihiyle ilgili fikrine en çok başvurulan isimlerden birine ait Rashid Khalidi. Khalidi halen Columbia Universitesi Ortadoğu Çalışmaları Enstitüsü'nün başında bulunuyor ve Journal of Palestine Studies'in editörlüğünü yapıyor. Khalidi'nin İsrail-Filistin çatışması üzerine yazdığı bir çok makalesi bulunsa da ben onu Arab Nationalism üzerine uzmanlaşmış olmasından ve yazdığı "Palestinian Identity: The Construction of Modern National Consciousness" kitabından biliyorum. Ortadoğu politikası almış her öğrencinin Arap milliyetçiliğinin çıkış noktası ve gelişimini anlaması için okuması gereken en önemli kitaplardan biri.

Çok fazla uzattığımı düşünüyorum bu yüzden Khalidi'nin 40 yıllık Filistin - İsrail çatışmasıyla ilgili konuşmasını koyuyorum.Bu konuşma yetmezse benden tavsiye direk amazon'dan Khalidi'nin çatışma tarihini anlatan Iron Cage'ni benim yaptığım gibi gözünüz kapalı direk almanız!



Ayrıca NY Times'ta op ed bölümünde yayınlanan What You Don’t Know About Gaza başlıklı yazısı için

NY Times Op-Ed Piece: What You Don’t Know About Gaza « The View From Here: "What You Don’t Know About Gaza"

WALTZ WITH BASHIR

Waltz with Bashir 1982 Lübnan Savaşı sırasında , Falangalist milislerin Filistinli mültecilerin bulunduğu toplama kamplarında işlenen katliamı hiç bir şey yapmadan izlemek zorunda kalan İsrail'li bir askerin geçmişe dönüp yaşadığı kabusun sorumlularını aramasını anlatıyor. Filmi hala izlememiş olsam da trailer'ından sitesinde okuduklarımdan sonra savaş karşıtı bir film olduğu apacık orda. İsrail nüfusunun büyük bir çoğunluğunun Gaza işgaline karşı çıkmadığı yeni bir savaşın ortasında gösterime girmesi tabi çok ilginç bir rastlantı olmuş. Okuduğum kadarıyla Beyrut'ya gösterimine izin verilmemiş. Bunu da çok normal karşıladım.Yine de bu filmi adam akıllı değerlendirmek için Nuray Mert'le izlemek isterdim.Zira bugün hala Beyrut'ta olup bitenlerle ilgilenen tek türk gazeteci o.


Vanity Fair'dan John Lopez 1982 Lübnan savaşına gönderilen ve sonunda Falangalist milislerin Filistinli mültecileri zalimce katledişlerini tanık olan iki askerle (baba ve oğul) inanılmaz bir röportaj gerçekleştiriyor. Ben hala bütün bu olanlardan sonra soykırımın olmasına bir nevi izin veren Ariel Sharon'nun nasıl 20 sene sonra başkan olabildiğine şaşırıyorum . Belki de şaşırmamalıyım...

Vanity Fair'deki John Lopez röportajı baba ve oğul isimlerinin yayınlanmasını istememiş normal buluyorum.

Two Generations of Israeli Soldiers React to Waltz with Bashir: Oscars: vanityfair.com


Filmin yönetmeni Ari Folman'nın yorumuyla 1982 Lübnan Savaşı'nın kısa bir özeti. Filmin trailer'ınıda bu sitede bulabilirsiniz.

Waltz with Bashir

Herşeyin sonunda filmi izlemesem'de Ari Folman'nın filme seçtiği ismi çok yerinde buldum. Falangalist milislerin suikaste kurban gitmiş sevgili karizmatik liderlerinin öcünü almak adına işledikleri korkunç soykırımı anlatılan filme verilebilicek en iyi isim Bashir Gameyel'le vals olabilirdi.

Ve Bashir Gameyel

HEALTH CARE REFORM

Bu sene Amerika'daki seçim heyecanı sırasında tarafların en çok tartıştığı meselelerden biri sağlık reformu oldu.Clinton'nın planıyla Obama'nın planı arasındaki farktan tuttun , şimdiye kadar neden Amerika'da Medicare'ı adam edicek ingiltere'de kanada'da olduğu gibi düzgün bir sağlık sistemi olmadığı konuşuldu . Ama genel olarak ben bu konu konuşulduğu zaman okuduğum Paul Krugman kitaplarıyla yapılması gereken ideal sağlık reformunun ne tür yenilikler içermesi kimleri en çok göz önünde bulundurması ve yine en çok hangi örneklerden esinlenmesi gerektiğini genel olarak bilsem de ayrıntılarıyla mesela daha önce İngiltere'de Fransa ve kanada'da gerçekleşen sağlık reformlarının içeriğini, tam olarak ne zaman gerçekleştiklerini bilmiyordum.
Bu yüzden newyorker'da Obama'nın daha başkan olmadan vaad ettiği yeni sağlık reformunun nasıl olması gerektiğini bu reformu gerçekleştiren ülkelerden örnekler vererek açıklayan oldukça özetleyici bir yazı yazmış Atul Gawande . Ben bayıldım , sizde bayılın.


Annals of Public Policy: Getting There from Here: Reporting & Essays: The New Yorker